Trí tuệ nhân tạo đồng hành vì sự trung thực, thấu cảm và tiến bộ thực chất của người học.

Lycero tôn trọng và tuân thủ các Khuyến nghị về Đạo đức Trí tuệ Nhân tạo của UNESCO (2021) và các hướng dẫn chuyên môn của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam:

Tôn trọng phẩm giá con người: AI phải phục vụ việc nâng cao năng lực của người thầy và nuôi dưỡng tiềm năng của học sinh; không bao giờ được phép xem con người là đối tượng bị điều khiển bởi thuật toán.

Tính minh bạch và giải trình được (Explainability): Mọi phân tích, gợi ý điểm số hay đề xuất kế hoạch can thiệp của hệ thống đều phải giải thích được căn cứ khoa học giáo dục rõ ràng, không phải là một hộp đen bí ẩn.

Để kiểm soát chuẩn mực học thuật đối với các bài tập làm văn, bài thu hoạch và đề tài nghiên cứu, phân hệ Lycero Check™ áp dụng phương pháp phân tích ngôn ngữ học tính toán đa chiều:

Độ hỗn loạn từ ngữ (Perplexity Analysis): Đo lường mức độ bất ngờ và phong phú trong cách dùng từ. Văn bản do AI tạo sinh thường có độ hỗn loạn rất thấp (dự đoán từ ngữ quá đều đặn), trong khi văn phong tự nhiên của học sinh luôn có sự biến thiên sinh động.

Độ đột biến câu (Burstiness Analysis): Đánh giá sự đa dạng về cấu trúc ngữ pháp và độ dài ngắn giữa các câu văn. Con người thường viết xen kẽ câu dài câu ngắn tự nhiên, trong khi AI tạo sinh có xu hướng tạo ra các câu có cấu trúc đồng đều.

Quét trùng lặp ngữ nghĩa (Semantic Plagiarism Scanning): So khớp đa chiều với kho ngữ liệu học thuật và sách giáo khoa để phát hiện các đoạn trích dẫn không ghi nguồn.

Lycero kiên quyết phản đối việc nhà trường sử dụng các công cụ quét AI để tự động kết tội gian lận hoặc trừ điểm học sinh. Thuật toán luôn có tỷ lệ sai số nhất định (False Positive) đối với các bài viết mạch lạc của học sinh giỏi.

Do đó, Lycero thiết kế tính năng Bộ Câu hỏi Đối thoại Sư phạm (Oral Defense Generator): Khi phát hiện bài viết có chỉ số nghi vấn, hệ thống tự động sinh 3–5 câu hỏi vấn đáp chuyên sâu xoay quanh nội dung bài học. Thầy cô chỉ cần dành 3 phút phỏng vấn trực tiếp học sinh:

- 'Em hãy giải thích lý do chọn lập luận này ở đoạn 2?'
- 'Ý tưởng chính của bài viết này đến từ trải nghiệm thực tế nào của em?'
Nếu học sinh hiểu sâu và trình bày tự tin, bài làm được công nhận xứng đáng. Nếu học sinh ấp úng, thầy cô sẽ kịp thời nhắc nhở, hướng dẫn phương pháp tự học đúng đắn.

Đối với các đề tài Sáng kiến kinh nghiệm (SKKN) và Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng:

Hệ thống Lycero SKKN Studio™ hỗ trợ thầy cô cấu trúc đề tài theo chuẩn 5 chương của Hội đồng Khoa học ngành Giáo dục, hỗ trợ thiết kế phiếu khảo sát và phân tích số liệu thống kê thực nghiệm trước-sau.

Thầy cô được yêu cầu sử dụng hệ thống như một người trợ lý phản biện, hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính xác thực của số liệu thực nghiệm tại cơ sở và tính ứng dụng thực tiễn của giải pháp. Mọi hành vi sao chép nguyên văn đề tài của đồng nghiệp khác đều bị cảnh báo bởi động cơ kiểm tra trùng lặp.

Lycero khuyến nghị Khung hành vi sử dụng AI chuẩn mực trong nhà trường:

Nên làm: Sử dụng AI để brainstorm ý tưởng mới, tìm kiếm ví dụ thực tiễn, dịch thuật tài liệu tham khảo quốc tế, tạo đề thi mẫu và cá nhân hóa lộ trình tự học cho học sinh yếu.
Không nên làm: Sao chép nguyên văn bài viết do AI sinh ra và nộp làm sản phẩm của chính mình mà không có sự thẩm định, chỉnh sửa và đóng góp trí tuệ cá nhân.
Minh bạch trích dẫn: Khuyến khích thầy cô và học sinh ghi chú ngắn gọn ở cuối sản phẩm: 'Tài liệu có sự tham khảo gợi ý từ Trợ lý AI Lycero' như một biểu hiện của văn hóa học thuật văn minh.